Nowe partie na lewicy – doświadczenia europejskie [Fred Leplat (red.), 2011]

Najnowsza książka wydana przez Międzynarodowy Instytut Badań i Edukacji (IIRE) przy współpracy z wydawnictwem Resistance Books pt. Nowe partie na lewicy – doświadczenia europejskie to bardzo potrzebna analiza dotycząca przegrupowania radykalnej lewicy w Europie. Ze względu na przyjętą perspektywę ogólnoeuropejską połączoną ze szczegółową charakterystyką przykładów z Francji, Danii, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Włoch oraz Portugalii, książka ta stanowi jedyny w swoim rodzaju wgląd we współczesną historię polityczną lewicy radykalnej w Europie.

Na całym kontynencie partie socjaldemokratyczne i stalinowskie, wliczając w to brytyjską Partię Pracę i Partię Socjalistyczną we Francji, przesunęły się na prawo i w pełni zaakceptowały neoliberalizm. To z kolei otworzyło przestrzeń polityczną na lewo od socjaldemokracji – przestrzeń, która przez ostatnich kilka dekad była wypełniana przez nowe lewicowe formacje. Książkę rozpoczyna rozdział wprowadzający, który zakreśla kontekst i stanowi szerokie ujęcie rozwoju lewicy radykalnej w Europie od roku 1989, jak również upadku lewicy tradycyjnej. Rozdział ten dostarcza czytelnikowi nowych informacji statystycznych dotyczących partii lewicowych (np. liczba członków i wyniki wyborów), podjęto się w nim również przedyskutowania podobieństw, różnic oraz wyzwań politycznych, z jakimi te partie muszą się zmierzyć.

W rozdziale pt. “Idea, której czas nadszedł” były wykładowca IIRE, Daniel Bensaïd, inicjuje dyskusję nad reorganizacją europejskiej lewicy w szerszej perspektywie  historycznej i ideologicznej. Wraz z nadejściem kryzysu finansowego, pisze Bensaïd, zaczęto głosić wieść o świętym przymierzu między lewicą a prawicą po to tylko, by uspołeczniać straty, kiedy zyski zostały już sprywatyzowane. Na całym kontynencie partie socjaldemokratyczne aktywnie przyczyniły się do niszczenia instytucji społecznej solidarności, podkopując tym samym swoją własną bazę społeczną. Równocześnie europejskie partie komunistyczne powoli dogorywają w męczarniach. W takim kontekście, twierdzi Bensaïd, zaistniała potrzeba powołania nowej partii antykapitalistycznej, potwierdzeniem tego są udane próby tworzenia takich partii w całej Europie.

Następne rozdziały stanowią unikalne i niezwykle wartościowe bezpośrednie relacje poświęcone kwestii rozwoju tych partii oraz debatom prowadzonym w obrębie Nowej Partii Antykapitalistycznej we Francji (Nouveau Parti Anticapitaliste), Sojuszu Czerwono-Zielonego w Danii (Enhedslisten), partii Respect w Wielkiej Brytanii, Lewicy (Die Linke) w Niemczech, Partii Odnowy Komunistycznej (Partito della Rifondazione Comunista) we Włoszech i Bloku Lewicy (Bloco de Esquerda) w Portugalii. Każdy z rozdziałów dotyczy jednej z partii i został napisany przez jednego z jej liderów.